بصير احمد دولت آبادى
24
شناسنامه افغانستان ( فارسى )
پاكستان است . سرحد دو كشور در حدود 2500 كيلومتر تخمين زده شده است كه از سرحد چين در شرق شروع شده تا مرز ايران در غرب امتداد مىيابد . قسمت عمدهء اين مرز طولانى و مشترك و جنجالى ( به خاطر معاهدهء ديورند ) از كوهها ، كوهپايهها و ريگستان تشكيل شده است كه در برخى نقاط خطوط مرزى كاملا مشكوك و نامشخص است . لذا عبور و مرور ساكنان دو طرف مرز به آسانى امكانپذير است . افغانستان در گوشهء شمالشرقى و شرق خود توسط نوار باريكى در ارتفاعات هندوكش ، به طول يكصد كيلومتر با كشور چين همسايگى دارد . اين تنها مرزى است كه رفتوآمد از آن به آسانى ميسر نيست ، چون بيشتر اوقات سال پوشيده از برف بوده و راه عبور وسيله نقليهء موتورى وجود ندارد . ايران همسايهء غربى افغانستان است . خط مرزى دو كشور را حدود 900 كيلومتر تخمين زدهاند كه از مرز تركمنستان شروع شده و تا مرز پاكستان به شكل شمال و جنوب ادامه مىيابد . اين خط مرزى توسط رودخانهها ، دشتهاى وسيع ، كوهپايهها و درياچهء هامون از هم تفكيك مىشود . رفتوآمد از اين سرحد همچون سرحد جنوبى و شرقى ، بسيار آسان بوده و هرگز قابلكنترل نبوده است . نقشهء افغانستان در بين كشورهاى منطقه ، شكل يك مشت بسته را به خود گرفته است كه فاصلهء آن از شمال به جنوب نزديك به 600 كيلومتر و از شرق به غرب حدود 1240 كيلومتر است . مساحت مساحت افغانستان نظر به وضعيت اقتصادى - سياسى حاكم بر كشور